Công cụ tính tỷ số nén

Công thức tỷ số nén

Tỷ số nén tĩnh so sánh tổng thể tích xi-lanh tại điểm chết dưới với thể tích còn lại tại điểm chết trên:

thể tích quét = (π ÷ 4) × đường kính² × hành trình
tỷ số nén = (thể tích quét + thể tích buồng đốt) ÷ thể tích buồng đốt

Thể tích quét là phần không gian mà piston chiếm chỗ giữa ĐCT và ĐCD. Thể tích buồng đốt là tất cả những gì còn lại phía trên piston tại ĐCT: buồng đốt, lỗ đệm nắp máy, khe hở mặt máy cùng các hốc xupáp hay phần lõm trên đỉnh piston. Vì đường kính và hành trình thường tính bằng milimét, hãy chia thể tích quét cho 1.000 để biểu thị bằng cc.

Ví dụ minh họa

Lấy một xi-lanh có đường kính 86 mm, hành trình 86 mm và thể tích buồng đốt 50 cc.

• Thể tích quét = (π ÷ 4) × 86² × 86 ÷ 1000 ≈ 499,6 cc
• Tỷ số nén = (499,6 + 50) ÷ 50 ≈ 10,99:1

Giảm thể tích buồng đốt (mài nắp máy, đệm mỏng hơn) thì tỷ số tăng; tăng nó lên (piston lõm, đệm dày hơn) thì tỷ số giảm.

Thể tích buồng đốt ảnh hưởng đến tỷ số như thế nào

Lỗi thường gặp

• Trộn lẫn đơn vị. Giữ đường kính và hành trình theo milimét để phép quy đổi sang cc (÷1000) còn đúng; đừng bao giờ trộn inch với milimét.
• Quên đệm và mặt máy. Thể tích buồng đốt không chỉ là buồng đốt: hãy cộng thêm thể tích lỗ đệm và mọi chiều cao mặt máy phía trên piston.
• Tỷ số tĩnh so với động. Đây là tỷ số tĩnh (hình học). Tỷ số nén động, vốn tính đến thời điểm đóng mở xupáp, luôn thấp hơn.